الفيض الكاشاني
مقدمه 12
الأصول الأصيلة ( طبع كنگره فيض )
لذا همه مقلد معصومين ( ع ) هستند وأحاديث ايشان نيز مشتمل بر معظم احكام مورد ابتلاست . چنانچه علم به حكم شرعي به دست نيايد تكليف ما توقف ميباشد . ( « 1 » ) فيض در اين زمينه در مقدمهي كتاب معتصم الشيعة ، تفقه در دين را به دو قسم تحقيقي وتقليدي تقسيم ميكند كه تفقه تحقيقي براي پيامبران وامامان ( ع ) است كه علوم ومعارف خود را از خداي تعالي ميگيرند ودر آنها به سرحدّ يقين ميرسند . تفقه تقليدي نيز بر دو قسم است ؛ نخست تقليدي كه بر أساس بينش است وديگر آنكه بدون بصيرت وبينش باشد . قسم أول همان تقليدي است كه متشرّعه آنرا تفقّه مينامند وآن همان تقليد كردن از پيامبر وأئمة ( ع ) است ولي قسم دوم ، تقليد بدون بصيرت است كه در اصطلاح مجتهدان تقليد ناميده شده وآن تقليد از مجتهد است . از نظر اماميه پس از پيامبر أكرم ( ص ) فقط ائمهي اثنا عشر ( ع ) هستند كه تقليد آنان جايز است . ( « 2 » ) 2 ، 6 . ضرورت علم أصول اخباريون بر اين باورند كه دانش أصول فقه در تاريخ اماميه پس از زمان أئمة ( ع ) پيدايش يافته است . قدما ورواة أحاديث با علم أصول آشنايي نداشتهاند ، درحاليكه أحاديث را نقل وبه آن عمل مينمودند . أئمة ( ع ) نه تنها روش آنها را انكار ننمودهاند بلكه تقرير آنان بر ما ثابت شده است . تا زمان ابن أبي عقيل عمّاني وابن جنيد اين روش ادامه داشت سپس علم أصول فقه بين شيعه پديد آمده است ، چه آنكه دانشمنداني چون شيخ مفيد ، سيد مرتضي وشيخ طوسي به تأليفات آنان حسن نظر داشتند وأصول فقه در بستر زمان مورد تبعيت قرار گرفت . علامهي حلي قواعد أصول عامه را أخذ نمود + + + + +
--> ( 1 ) . الفوائد المدنية : 18 و 40 - 41 ؛ الدرر النجفية : 254 . ( 2 ) . معتصم الشيعة ، نسخهي خطي كتابخانه مجلس شوراي اسلامي ، ش 7029 ، برگ 2 .